Kronikk i Trønder Avisa 15. okt 09: Summen av spel og festivalar per innbyggar må vere høgast i Nord-Trøndelag. Dugnadsanden er enorm og bak spel og festivalar står kulturelle eldsjeler som aldri kan bli nok betalt verken i fråveret av klingande mynt eller overfloden av ståande applaus. I løpet av valkampen i Nord-Trøndelag hadde eg gleda av å delta på fylket sine mange og rike kulturarrangement.

Fylket bør prisgi dette fenomenet som skaper liv, latter, song og historiske sus i bygd og by. Dei har ein kulturdemokratisk miks av profesjonelle og amatørar, dei tar i bruk nærområdet, dei styrkar identitet, lokalkultur og bringer historia fram i lyset -og til debatt! Eg har plukka ut mine favorittar til fylkeskulturprisen og sendt inn eitt forslag og oppmodar fleire til å nominere aktørar som står bak slike fenomene arrangement.

Vi har festivalar som revyfestivalen på Høylandet og Bluesfestivalen på Hell som kvar samlar mange tusen til latter eller the mude! Steinkjerfestivalen samlar tusenar til ein Roskildefestival i miniatyr og Vømmølfestivalen innvolverer månadsvis med førebuingar i vømmøl å dala til opptoget og ein gedigen vømmølsfest. Også Midt-Norsk Gospelfestival på Tautra må trekkast fram som ein av dei store. Av mindre festivalar kan vi nevne Ørderfestivalen i Okkenhaug i Levanger som neppe kjem til å klare meir enn 100 deltakarar, men som våger å tenke dei store tankane om økologi, humanisme og sosialistisk harmoni alá Bjørn Svante Afzelius. Rock City Namsos har ingen festivalar, men treng det heller ikkje. Der er det grunnlag for folkefest etter folkefest på grunn av byens musikalske soner og døtre som lever seg ut i heile landet og stundom kjem heim for å lage fest. I år skapte avdukinga av Åge-statuen ekstatiske tilstandar i rockebyen til langt på natt.

Vi har spel. Vi er sjølve spelfylket. Spelet om Heilage Olav på Les meir »

Obama fekk i dag Nobels Fredspris. Det blir heilt feil, seier eg til Trønder Avisa i dag. Med Obama er det håp i hengande snøre for ein av dei verste atommaktene i ei verd med stor uro kor USA har vore ein pådrivar for auka polarisering mellom aust og vest, nord og sør. Men han har så langt på nær gjort seg fortjent til ein fredspris endå, og dette blir som å dele ut gullet på femmila før løpet har byrja. Når det er sagt, synst eg Obama så langt har vist at det kan vere håp i hengande snøre, men vi kan ikkje dele ut ein pris basert på kva vi håpar at nokon skal utrette. Vi deler ut prisen til dei som har gjort seg fortjent til den.

Men Jagland og Jens får møte Obama.

PS! Eg har i dag levert inn eit svar (Sudoku) på ein konkuranse via Canal Digital der premien er billettar til prisutdelinga. Vinn eg billettar vil eg gje desse til Mats Gilbert og  Erik Fosse, ekte fredsarbeidarar.

Forhandlingsdelegasjonane i SP, AP og SV går på glødande kull når dei no skal meisle ut kompromiss, gi og ta, for dei politiske vegvala framover.

Så langt har oljeboring i Lofoten og Vesterålen vore sjølve symbolet på den vanskelege konflikten som oppstår mellom AP og miljøpartiet SV. Oljesandprosjektet i Canada har også vore aktualisert. No kjem endeleg kullgruvedrift på Svalbard opp som tema. SV vil avvikle drifta som tilsvarer utslepp like mykje som heile den norske bilparken. AP vil halde fram i følge Helga Pedersen.

Det handlar om arbeidsplassar og ein hjørnestein for eit heilt samfunn. Slik sett er det dårleg distriktspolitikk å avvikle gruvedrift på Svalbard når vilkåra for alternative næringar i same skala kan synast liten. Men med vår klare profil i internasjonale miljøforhandlingar der vi krev at slike miljøbombar skal avviklast i resten av verda, må vi akseptere at tilsvarande må skje på norsk territorium om vi skal snu klimakrisa. Vi krev at Europa skal bygge ned kullkraftverka, men på den andre sida skal vi nekte å stoppe å selge dei kullet dei fyrer med?

Men dette handlar også om kapitalisme og at ein faktisk er nødt til å forby drift som hentar inn profitt både til private aktørar så vel som statskassa. Eg trur det er det som er vanskeleg for Helga Pedersen og AP framfor ein fordekt argumentasjon om nokre arbeidsplassar. Svalbard er Noregs litle dilemma. Verda er full av slike dilemma i alle land. Ingen land har heller eit fleirtal av miljøparti, ei heller i Noreg. Dermed blir det vanskeleg å gjennomføre ein storstilt klimadugnad, globalt, utan å ta eit oppgjer med måten vi organiserer verdssamfunnet og nasjonane på. Det hastar å samle oppslutning for parti som er villige til å utfordre kapitalistar og reorganisere energisamfunnet.

Framtidas næringspolitikk må styrast inn i ei grøn retning. For vi kan/ kunne skape arbeidsplassar med framtidas teknologi, energikjelder og miljøpolitikk. Men det gir ikkje same kortsiktige profitt som å pumpe olje og grave kull. Er vi villige til å restaurere vår eigen bakgard eller skal vi halde fram med å vise verda ein falsk fasade?

Dette valet blei ikkje eit miljøval som håpa. SV blei støvsugd av AP, Venstre og KrF blei utradert av sitt vanlege vingleri og fokus på å angripe SV framføre å fremme eigen politikk. Det neste stortingsvalet må bli eit klimaval. Den  største utfordringa med å samarbeide med AP er så definitivt  miljøkampen. Spørsmålet er kor godt vi lukkast i å ikkje berre gjere AP raudare, men grønare. For om AP endå er eit oljefarga parti ved inngangen til neste valkamp, blir det vanskeleg å drive valkamp på same regjeringsgrunnlag når tyngdekrafta til dei større partia vil føre til at dei miljøfiendtlege partia Høgre, AP og FrP fortsatt har over 70% fleirtal.

Vi må knekke miljøkoden. Ikkje for at SV skal vinne men for at miljøparti skal ha fleirtal på Stortinget. Eg kan ikkje tenke meg at det er sannsynleg at SV, KrF og Venstre har fleirtal innan fire år.  Vi er avhengige av at AP snur i miljøsaker. Vi må knekke AP-koden. Då kan ikkje SV vere eit miljøpolitisk alibi for AP i fire år. Då kan ikkje SV vere skyteskiva heller. Vi må utfordre AP på miljø heile vegen og miljøorganisasjonane bør kjenne på kva for partiknappar dei skal trykke på framover.

Personleg synst eg det er viktigare med eit miljøfleirtal på stortinget enn eit raudgrønt fleirtal. Dei neste fire åra blir ein alvorleg prøvestein for det raudgrøne prosjektet. For vi kan ikkje oppsummere med at vi lukkast meir enn 50% i den første perioden. Vi må lukkast mykje meir i den andre. Klimakrisa vil føre til eit politisk jordskjelv ein eller annan gong i framtida. Eg håpar venstreradikale miljøparti klarer å reise oppslutninga og innverkninga på politikken før det jordskjelvet tvingar oss opp og fram. 2013 må og skal bli eit miljøval.

Les også Valg09 #1 Loosers table? I will survive!

Forrige helg møtte eg på SV sitt landsstyremøte. Der feira vi raud-grøn seier, evaluerte ei svak oppslutning for SV og ga klapp på skuldrane til dei som kom inn på stortinget og dei som ikkje kom inn. Eg var blandt dei som ikkje får ei rose av kongen men klapp på skuldra for innsatsen og ein rosebukett frå Kristin Halvorsen. Ut frå landsstyremøtet fekk eg i tillegg med meg ein klaps på rompa med bodskap om å halde fram. Det har eg tenkt å gjere. For eg flyttar no heim til Nord-Trøndelag på permanent basis og kan dermed ta vare på den politiske kapitalen og kjennskapen eg har fått til fylket. Eg vil vere med på å bygge parti fram mot 2011 og 2013.

Vi gjorde ein god valkamp ut frå det apparatet vi hadde. I Nord-Trøndelag haddde vi meiningsmålingar på 10-12% ti dagar før valet, men ei halvering på valdagen. Tyngdekrafta arbeidde i mot oss og vi jobba inn ein raudgrøn siger - som AP vann mest. Kostnaden blei at fire distriktsfylke (Finnmark, Nord-Trøndelag, Møre & Romsdal og Troms) mista SV-representasjon på Stortinget.

Likevel. 6.2 %. Eit lite tal for eit parti men eit gigantisk resultat i den politiske historia. At SV etter fire år i regjering igjen er klare for å styre landet er i europeisk samanheng unikt. Men det er også unikt i norsk samanheng. Vi skal tilbake til Bondepartiet i 1931 før vi kan sjå at eit debutantparti i regjering har sitte ein heil periode. SV blei attpåtil sitjande i ny regjering.

Eg dreiv valkamp i Nord-Trøndelag. Stemninga for kandidaturet mitt og for SV var upåklageleg stor. Stemninga ja, men ikkje stemminga desverre. Alt for mange har kome bort til meg og gratulert oss med seieren og sagt dei stemte på oss og på meg. Dei stemte Arbeidarpartiet. Det er berre å gratulere Arbeidarpartiet med ein veldig god valkamp.

AP gjentar enkle bodskap som folk forstår: Arbeid til alle. Dei unngår problematiske område ved å utsetje standpunkt til etter valet eller la vere å snakke om slike tema. Dei får drahjelp frå LO som samkøyrer valkampen sin, retorikken og hovudsaker med AP. APs lokale soldatar har den same raude tråden i alle talar: fellesskap og velferdsstat. Dei har eit apparat som drar i same retning og det er å ha eit apparat som består av eit massivt korps av aktive fotsoldatar som går dør til dør og er til stades overalt. Det enkle er ofte det beste. Det gjeld å stemme trygt, kjapt og billeg. Sjølv kallar eg denne tyngdekrafta til Arbeidarpartiet som SV lider under for “Gerhardsenspøkelset”. Du vil stemme SV, men når du kjem til vallokalet kjenner du eit nærvere av Gerhardsens ande  som seier at du “skal hedre din konge og ditt fedreland og stemme på Jens“. Arbeidarpartiet framstår som det styrande partiet.

Vi må kalle ein spade for ein spade. Eg har snakka med mange av dei som skulle stemme på SV i Nord-Trøndelag men som ikkje gjorde det. Dei gjorde det fordi dei ikkje var trygge på oss. Når grunnstammen blir litt rista i innspurten fell eplet ned, ikkje så langt frå stammen, men nok til at raude og grøne eplar får brune flekkar.

For når AP vinn på bekostning av SV er det oljebransjen som vinn over miljøengasjementet. Det er klassefred framfor kamp for likeløn og kamp mot sosial dumping. Det er instutisjonalisering av kapitalismen gjennom EU framfor lokaldemokrati og kamp mot new public management. Det er snikprivatisering av offentleg sektor framfor meir demokrati og distriktspolitikk.

Men vi er med i regjering og vi gjer AP til eit betre parti. Tenk på AP-regjeringane på 90-talet som solgte ut arvesølv etter arvesølv og innleia den verste strupinga av kommuneøkonomien etter 2. verdskrig som seinare blei overtatt av Jern-Erna. Arbeidarpartiet er trekt til venstre. Det sug veljarar frå SV, men gir polititske resultat. SV må knekke AP-koden for å kunne inkassere folkets gunst for våre sigrar.

Men som sagt, stemninga for SV var veldig god. I frå mars til juli opplevde eg i valkampens sentrum i Nord-Trøndelag at mange var svært skeptiske til SV. I august og september snudde dette og det var fleire og fleire som støtta opp under at SV gjer regjeringa raudare og grønare og at det er vår politikk som er svaret når blårusspolitikk framkallar økonomiske kriser som først og fremst råkar folk flest.

Det handlar om ei bedre fordeling, meir rettferd, meir demokrati og ei bedre forvaltning av jorda vår, både humanistisk, miljømessig og fredsmessig. Eg gleder meg til å fortsette der eg slapp og bruke valkampen for å styrke fylkespartiet mot nye slag.  Kommune- og fylkestingsvalet 2011 vil handle om meir lokaldemokrati, distriktspolitikk og lokale velferdstilbod.  Stortingsvalet i 2013 må bli eit klimaval og eit fordelingsval. SV må framstå som eit parti som er klar for å snu utviklinga og styre landet vekk frå privatisering og sentralisering og fram mot ein bedre utvikla velferdsstat og folkestyre. Vi må vinne folk for dette. Då må vi ha folk der ute.

Det var ikkje min tur til å kome på Stortinget. Det var min tur til å reise kjerringa. Mama, I’m coming home!

Les også  Valg09 #2 Miljøvalget